Financial Changes From April 1: नवीन आर्थिक वर्ष २०२६-२७ उद्यापासून, म्हणजेच १ एप्रिल २०२६ पासून सुरू होत आहे. करप्रणाली, बँकिंग, इंधन आणि प्रवास या क्षेत्रांमध्ये अनेक महत्त्वपूर्ण बदल लागू होणार आहेत. हे बदल सामान्य नागरिकांच्या रोजच्या खर्चावर आणि आर्थिक नियोजनावर थेट परिणाम करतील.
१. नवीन आयकर कायदा लागू (New Income Tax Law 2026)
दशकांपासून अस्तित्वात असलेला Income Tax Act, 1961 आता इतिहासजमा होणार आहे. त्याच्या जागी Income Tax Act, 2025 लागू होईल. यातील सर्वात मोठा बदल म्हणजे ‘Assessment Year’ आणि ‘Previous Year’ या क्लिष्ट संज्ञांऐवजी आता सोप्या ‘Tax Year’ या संज्ञेचा वापर केला जाईल. यामुळे सर्वसामान्यांना करप्रणाली समजणे अधिक सोपे होईल.
२. वार्षिक १२ लाखांपर्यंत उत्पन्नावर शून्य कर (Zero Tax on 12 Lakh Income)
नव्या कर रचनेअंतर्गत, वार्षिक ₹१२ लाखांपर्यंत उत्पन्न असणाऱ्या व्यक्तींना आता आयकर भरावा लागणार नाही. Section 87A अंतर्गत वाढविण्यात आलेल्या सूटमुळे मध्यमवर्गीयांना मोठा दिलासा मिळणार आहे.
३. Form 16 ऐवजी नवीन फॉर्म (New Form 130 and Form 131)
१ एप्रिलपासून Form 16 आणि Form 16A रद्द होऊन त्यांची जागा Form 130 आणि Form 131 घेतील. हे नवीन फॉर्म्स करदाखल करणे अधिक सुलभ करतील आणि त्यांच्या वितरणाच्या वेळापत्रकातही बदल केले जातील.
४. PAN कार्डसाठी कडक नियम (Stricter PAN Card Rules 2026)
आतापर्यंत PAN कार्ड अर्जासाठी आधार कार्ड जन्मतारखेचा पुरावा म्हणून ग्राह्य धरले जात होते. आता मात्र इयत्ता दहावीचे प्रमाणपत्र किंवा पासपोर्ट यांसारखे अधिकृत कागदपत्र सक्तीचे केले आहे. यामुळे ही प्रक्रिया अधिक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह होईल.
५. LPG सिलेंडरच्या किमतीत बदल शक्य (LPG Cylinder Price April 2026)
जागतिक भू-राजकीय घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर एप्रिलमध्ये घरगुती LPG सिलेंडरच्या किमती बदलण्याची शक्यता आहे. कोणतीही वाढ झाल्यास घरगुती बजेटवर थेट भार पडणार आहे.
६. CNG, PNG आणि विमान इंधनाचे दर बदलणार (CNG PNG Aviation Fuel Price Revision)
CNG, PNG आणि Aviation Turbine Fuel (ATF) च्या किमतींमध्येही सुधारणा अपेक्षित आहे. यामुळे वाहतूक आणि हवाई प्रवासाचा खर्च वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
७. ATM व्यवहार शुल्कात वाढ (ATM Withdrawal Charges Increase 2026)
बँकांनी ATM वापराचे नियम सुधारले आहेत. आता UPI-आधारित ATM व्यवहारांचाही मोफत व्यवहारांच्या मर्यादेत समावेश होईल. मर्यादा संपल्यानंतर प्रत्येक व्यवहारासाठी ₹२३ शुल्क आकारले जाऊ शकते. शिवाय, अपुऱ्या शिलकीमुळे व्यवहार अयशस्वी झाल्यासही काही बँका शुल्क आकारणार आहेत.
८. रोख रक्कम काढण्याची मर्यादा कमी (Cash Withdrawal Limit Reduced)
Punjab National Bank सह काही बँकांनी निवडक डेबिट कार्डवरील दैनंदिन रोख काढण्याची मर्यादा कमी केली आहे. आधी ₹१ लाखांपर्यंत असलेली मर्यादा आता ₹५०,000 ते ₹७५,000 पर्यंत मर्यादित केली जाऊ शकते.
९. ट्रेन तिकीट रद्द करण्याचे नवीन नियम (Train Ticket Cancellation Rules 2026)
भारतीय रेल्वेने तिकीट रद्दीकरण धोरणात महत्त्वपूर्ण बदल केले आहेत. प्रयाणाच्या ८ तासांआधी तिकीट रद्द केल्यास आता कोणताही परतावा मिळणार नाही. पूर्वी ही मर्यादा फक्त ४ तासांची होती.
१०. ट्रेन परतावा रचनेत बदल (Revised Train Refund Structure India)
- प्रयाणाच्या ८ ते २४ तास आधी रद्द केल्यास ५०% कपात होईल.
- २४ ते ७२ तास आधी रद्द केल्यास २५% कपात होईल.
- ७२ तासांपेक्षा जास्त आधी रद्द केल्यास प्रचलित नियमांनुसार परतावा मिळेल.
बोनस: FASTag वार्षिक पास महागला (FASTag Annual Pass Price Hike 2026)
NHAI द्वारे जारी केल्या जाणाऱ्या FASTag वार्षिक पासच्या किमतीत ₹७५ची वाढ झाली आहे. सुधारित किंमत आता ₹३,०७५ इतकी असेल. नियमित महामार्ग वापरकर्त्यांना याचा थेट फटका बसणार आहे.
तुमच्यासाठी याचा अर्थ काय? (What Does This Mean For You?)
काही बदल, जसे की कर सवलत, आर्थिक भार हलका करण्यासाठी आहेत, तर बँकिंग शुल्कातील वाढ आणि इंधन दरातील सुधारणा दैनंदिन खर्चात भर घालू शकतात. तज्ज्ञांच्या मते, या बदलांच्या पार्श्वभूमीवर आपल्या वैयक्तिक बजेटचा आढावा घेणे आणि आर्थिक नियोजन करणे आता अत्यंत गरजेचे आहे.
