Silent Authentication: भारतातील प्रमुख खाजगी बँका आणि दूरसंचार कंपन्या डिजिटल पेमेंट सुरक्षेच्या क्षेत्रात एक मोठा बदल घडवून आणण्याच्या तयारीत आहेत. ‘सायलेंट ऑथेंटिकेशन’ या नव्या तंत्रज्ञानामुळे ऑनलाइन व्यवहारांसाठी वन टाइम पासवर्ड म्हणजेच OTP ची आवश्यकता भविष्यात राहणार नाही. यामुळे डिजिटल फसवणूक रोखणे अधिक सोपे होणार आहे आणि वापरकर्त्यांचा ऑनलाइन पेमेंटचा अनुभवही सुलभ होणार आहे.
सायलेंट ऑथेंटिकेशन म्हणजे काय
हे तंत्रज्ञान पूर्णपणे पार्श्वभूमीत कार्य करते. वापरकर्त्याला कोणतीही कृती करण्याची आवश्यकता नसते. बँकेच्या App मध्ये नोंदणीकृत मोबाइल नंबर आणि फोनमधील SIM कार्ड जुळते की नाही हे हे तंत्रज्ञान आपोआप तपासते. जर दोन्ही जुळत नसतील तर व्यवहार तत्काळ थांबवला जातो आणि संशयित फसवणुकीचा इशारा दिला जातो.
Axis बँकेचे डिजिटल बिझनेस प्रमुख समीर शेट्टी यांनी सांगितले की, बँक दूरसंचार कंपन्यांसोबत सायलेंट ऑथेंटिकेशनचे अनेक पायलट प्रकल्प राबवत आहे. “एखादी व्यक्ती App मध्ये लॉग इन असेल पण त्यांचा मोबाइल नंबर नोंदणीकृत नंबरशी जुळत नसेल तर दूरसंचार नेटवर्क आम्हाला संकेत देते. यामुळे वापरकर्त्याला त्रास न देता संभाव्य फसवणूक ओळखता येते,” असे ते म्हणाले.
हे तंत्रज्ञान eSIM वर देखील काम करते. SIM क्लोनिंग आणि eSIM स्वॅप फसवणूक रोखण्यात हे तंत्रज्ञान महत्त्वाची भूमिका बजावेल, असा विश्वास तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.
हेही वाचा: 8th Pay Commission: १.१० कोटी कर्मचाऱ्यांच्या पगारात ३४ टक्के वाढ होणार, पण ‘ही’ एक अट आहे!
नेटवर्कच्या गाभ्यात सुरक्षा यंत्रणा
PWC इंडियाचे सायबर प्रमुख सुंदरेश्वर कृष्णमूर्ती यांच्या मते, आतापर्यंतच्या सुरक्षा थरांमध्ये त्रुटी होत्या ज्या हॅकर्स सहज भेदू शकत होते. आता बँका आणि दूरसंचार कंपन्या पडताळणी प्रक्रिया थेट नेटवर्कच्या मूळ भागात हलवत आहेत. ही यंत्रणा वापरकर्ते किंवा सायबर गुन्हेगार कोणालाही दिसणार नाही, त्यामुळे ती अधिक भक्कम आणि सुरक्षित आहे. याशिवाय Face ID आणि अॅपअंतर्गत OTP निर्मिती यांसारख्या सुविधाही यात जोडल्या जात आहेत.
RBI चे नवे नियम आणि दोन स्तरीय प्रमाणीकरण
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने देशातील सर्व डिजिटल व्यवहारांसाठी दोन स्तरीय प्रमाणीकरण म्हणजेच टू फॅक्टर ऑथेंटिकेशन अनिवार्य केले आहे. यामध्ये पासवर्ड किंवा PIN, OTP किंवा App कोड, आणि बायोमेट्रिक्स जसे की चेहरा किंवा बोटांचे ठसे यांचा समावेश आहे. SMS आधारित OTP बंद केलेले नसले तरी बँकांना आधुनिक पद्धती वापरण्यास प्रोत्साहन दिले जात आहे.
WhatsApp द्वारे OTP आणि ग्राहक अनुभवात सुधारणा
नव्या नियमांनुसार बँका आता WhatsApp सारख्या तृतीय पक्षाच्या अॅपद्वारे OTP पाठवू शकतात. दरमहा सुमारे एक हजार कोटी व्यवहार संदेश पाठवले जातात. Sinch चे व्यवस्थापकीय संचालक नितीन सिंघल यांनी सांगितले की, या बदलामुळे व्यवहार अयशस्वी होण्याचे प्रमाण कमी होईल आणि ग्राहकांचा डिजिटल पेमेंटवरील विश्वास वाढेल. भारताची डिजिटल पेमेंट व्यवस्था अधिक सुरक्षित आणि सोयीस्कर बनवण्याच्या दिशेने सायलेंट ऑथेंटिकेशन हे एक महत्त्वाचे पाऊल ठरणार आहे.
रोजच्या आयुष्यात उपयोगी पडणाऱ्या फायनान्स अपडेट्ससाठी जॉइन मराठी फायनान्स न्यूज – Whats App
