Sajan Bhuvad
Mutual Fund Investment: म्युच्युअल फंड निवडताना बहुतांश गुंतवणूकदार एक महत्त्वाचा प्रश्न विचारत नाहीत. एखादा फंड खूप चांगली कामगिरी करत मोठा झाला, हजारो कोटींचा AUM गाठला, तर तो पुढेही तितकाच चांगला परतावा देऊ शकतो का? संशोधन आणि भारतातील ताज्या डेटानुसार याचे उत्तर स्पष्ट आहे होय, आणि हे समजून घेणे गुंतवणुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
संशोधन काय सांगते
अमेरिकेतील एक महत्त्वपूर्ण संशोधन, Chen, Hong, Huang आणि Kubik यांनी केलेले, जवळपास चार दशकांचा डेटा अभ्यास करून एक स्पष्ट निष्कर्ष काढतो की फंडचा आकार वाढत जाईल तसा त्याची कामगिरी कमी होत जाते. फंड मोठा झाला की त्याला मोठ्या प्रमाणात शेअर्स खरेदी विक्री करावी लागते आणि त्यामुळे मार्केटवर त्याचा परिणाम होतो. लहान फंडमध्ये मॅनेजर त्याच्या सर्वोत्तम कल्पनांमध्ये गुंतवणूक करू शकतो. पण फंड मोठा झाल्यावर त्याला अधिक शेअर्स घ्यावे लागतात, ज्यात दुसऱ्या आणि तिसऱ्या क्रमांकाच्या कल्पनांचाही समावेश होतो. यामुळे परतावा कमी होण्याची शक्यता वाढते.
भारतातील डेटातून काय दिसते
भारतातील टॉप 300 इक्विटी म्युच्युअल फंड्सचा सरासरी परतावा पाहिला तर दीर्घकालीन परतावा ठीकठाक आहे, पण मोठ्या फंड्समध्ये अल्फा निर्माण करणे कठीण होत आहे. उदाहरणार्थ, SBI Large Cap आणि ICICI Prudential Large Cap सारखे मोठे फंड्स तीन आणि पाच वर्षांच्या कालावधीत सरासरीपेक्षा कमी परतावा देताना दिसतात. हे फंड्स मोठ्या प्रमाणावर लार्ज कॅप शेअर्समध्ये गुंतवणूक करतात आणि त्यांच्या पोर्टफोलिओमध्ये अनेक शेअर्स असल्यामुळे ते इंडेक्ससारखे वागू लागतात.
मिड कॅप आणि स्मॉल कॅप फंड्समध्ये मोठा धोका
मिड कॅप आणि स्मॉल कॅप फंड्समध्ये हा परिणाम अधिक तीव्र असतो. कारण या सेगमेंटमध्ये लिक्विडिटी कमी असते. उदाहरणार्थ, HDFC Mid Cap आणि Nippon India Small Cap हे मोठे फंड्स असूनही त्यांनी चांगला परतावा दिला आहे, पण त्यांचे AUM खूप वाढल्यामुळे पुढील काळात त्यांना अडचणी येऊ शकतात. Nippon India Small Cap फंडमध्ये 200 पेक्षा जास्त शेअर्स आहेत. इतक्या मोठ्या फंडसाठी स्मॉल कॅपमध्ये गुंतवणूक करणे म्हणजे जवळपास संपूर्ण मार्केट कव्हर करणे. त्यामुळे त्याचा परतावा इंडेक्ससारखा होण्याची शक्यता वाढते.
व्यवस्थापनातील गुंतागुंत
फंड मोठा झाला की त्याच्या व्यवस्थापनातही बदल होतो. सुरुवातीला एकच फंड मॅनेजर निर्णय घेतो, पण मोठ्या फंडमध्ये टीम, कमिटी आणि अनेक स्तर तयार होतात. यामुळे निर्णय घेण्याची गती कमी होते आणि चांगल्या कल्पनांची ताकद कमी होते. संशोधनानुसार, एकट्या मॅनेजरने चालवलेले फंड्स सरासरी 0.48 टक्के अधिक परतावा देतात.
अपवादही आहेत
सर्व मोठे फंड वाईट कामगिरी करतात असे नाही. Parag Parikh Flexi Cap हा याचा उत्तम उदाहरण आहे. हा फंड मोठा असूनही त्याने 10 वर्षांत चांगला परतावा दिला आहे. याचे कारण म्हणजे त्याचा वेगळा गुंतवणूक दृष्टिकोन आणि आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक.
गुंतवणूकदारांनी काय लक्षात ठेवावे
मोठा फंड म्हणजे सुरक्षित किंवा चांगला असा सरळ निष्कर्ष काढू नये. AUM वाढत असताना फंडची गुंतवणूक धोरणे आणि त्याची कार्यक्षमता तपासणे आवश्यक आहे. विशेषतः मिड कॅप आणि स्मॉल कॅप फंड्समध्ये गुंतवणूक करताना AUM वाढीवर लक्ष ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. लहान फंडने दिलेला उच्च परतावा मोठा झाल्यावर टिकेलच असे नाही. गुंतवणूक करण्यापूर्वी एक सोपा प्रश्न विचारावा की या फंडचा सध्याचा आकार पाहता तो पूर्वीप्रमाणेच संधींचा फायदा घेऊ शकतो का?
तज्ञांचे मत
प्रसिद्ध गुंतवणूकदार Warren Buffett यांनी याबाबत स्पष्ट मत व्यक्त केले आहे. त्यांचे म्हणणे आहे की मोठा भांडवलाचा आकार असल्यामुळे भविष्यातील परतावा कमी होणार हे निश्चित आहे.
निष्कर्ष
म्युच्युअल फंडचा आकार वाढणे ही यशाची खूण असली तरी त्याचवेळी तो एक अडथळाही ठरू शकतो. मोठा AUM म्हणजे कमी लवचिकता, जास्त खर्च आणि कमी अल्फा निर्माण होण्याची शक्यता. म्हणूनच गुंतवणूकदारांनी फक्त फंडचा भूतकाळातील परतावा न पाहता त्याचा आकार, पोर्टफोलिओ आणि धोरण यांचा सखोल अभ्यास करूनच गुंतवणूक करावी.
