Petrol Tax Cut: सरकारने इंधनावरील करांसंदर्भात एक मोठा निर्णय घेतला आहे. डिझेलच्या निर्यातीवरील ‘विंडफॉल टॅक्स’ (Windfall Tax) प्रति लिटर ३ रुपयांनी, तर विमानांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या इंधनावरील (ATF) कर ५० पैशांनी वाढवला आहे. मात्र, पेट्रोलच्या निर्यातीवरील कर सरकारने पूर्णपणे काढून टाकला आहे. अर्थ मंत्रालयाने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार, हे नवीन दर ३१ ऑक्टोबरपासून पुढील दोन आठवड्यांसाठी लागू करण्यात आले आहेत.
विंडफॉल टॅक्स (Windfall Tax) म्हणजे नक्की काय?
आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती अचानक वाढल्या की, देशातील तेल कंपन्यांना इंधनाच्या निर्यातीतून भरघोस नफा होतो. या अतिरिक्त नफ्यावर सरकार जो विशेष कर लावते, त्यालाच ‘विंडफॉल टॅक्स’ असे म्हणतात. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, जागतिक परिस्थितीमुळे कंपनीला लॉटरी लागल्यासारखा जो अचानक मोठा फायदा होतो, त्यातील काही वाटा सरकार कर रूपात आपल्याकडे घेते. आता याच नियमांतर्गत सरकारने डिझेल आणि विमान इंधनाच्या (ATF) निर्यातीवरील कर वाढवला आहे.
टॅक्स वाढवण्यामागचे मुख्य कारण काय?
सध्या पश्चिम आशियामध्ये सुरू असलेल्या तणावामुळे जागतिक तेल बाजारात मोठ्या प्रमाणावर चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. अशा अस्थिर परिस्थितीत आंतरराष्ट्रीय बाजारात पेट्रोलियम पदार्थांचे दर वाढल्यास, निर्यातीतून तेल कंपन्यांना मोठा फायदा होऊ शकतो. याच परिस्थितीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी सरकारने मार्च २०२६ मध्ये डिझेल आणि एटीएफच्या निर्यातीवर शुल्क लावले होते. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या किमती पाहता, सरकार दर १५ दिवसांनी या कर दरांचा आढावा घेऊन त्यात बदल करत असते.
हेही वाचा | Gold Silver Price Crash: सोने-चांदीचे भाव अचानक का कोसळले? सणासुदीपूर्वी खरेदीची सुवर्णसंधी?
सर्वसामान्यांसाठी पेट्रोल-डिझेल महागणार का?
या बातमीनंतर सर्वसामान्यांच्या मनात पहिला प्रश्न येतो की, आता आपल्या शहरातील पेट्रोल-डिझेल महागणार का? तर याचे उत्तर ‘नाही’ असे आहे. विंडफॉल टॅक्समध्ये झालेली ही वाढ केवळ भारताबाहेर जाणाऱ्या ‘निर्यातीवर’ लागू आहे. सरकारने स्पष्ट केले आहे की, देशांतर्गत वापरासाठी असलेल्या इंधनावरील करात कोणताही बदल झालेला नाही. त्यामुळे तुम्ही रोजच्या वापरासाठी जे पेट्रोल-डिझेल भरता, त्याच्या किमती आहेत त्याच राहतील.
विमान प्रवासाच्या तिकिटांवर परिणाम होणार का?
सरकारने विमानासाठी लागणाऱ्या इंधनाच्या (ATF) निर्यातीवर ५० पैसे प्रति लिटर कर वाढवला आहे. पण, देशांतर्गत विमान प्रवासासाठी वापरल्या जाणाऱ्या इंधनाच्या किमतीत कोणतीही वाढ जाहीर केलेली नाही. त्यामुळे, सध्या तरी विमान कंपन्यांकडून तिकीट दरात वाढ होण्याची शक्यता नाही. जे लोक आगामी काळात विमान प्रवासाचे नियोजन करत आहेत, त्यांच्या खिशाला यामुळे अतिरिक्त झळ बसणार नाही.
थोडक्यात सांगायचे तर
सरकारने घेतलेला हा निर्णय केवळ इंधन निर्यात करणाऱ्या बड्या तेल कंपन्यांच्या नफ्याशी संबंधित आहे. पेट्रोलवरील निर्यात कर शून्य झाल्यामुळे (Petrol Tax Cut) कंपन्यांना फायदा होईल, तर डिझेलवरील कर वाढल्याने सरकारचा महसूल वाढेल. सर्वात महत्त्वाची आणि दिलासादायक बाब म्हणजे, भारतीय ग्राहकांच्या पेट्रोल, डिझेल किंवा विमान प्रवासाच्या बजेटवर या कर बदलाचा थेट कोणताही परिणाम होणार नाही.
marathifinance.blog वरील सर्व लेख, बातम्या आणि शेअर बाजाराचे अपडेट्स हे केवळ माहिती आणि शैक्षणिक उद्देशासाठी आहेत.
अस्वीकरण (Disclaimer)
marathifinance.blog वरील सर्व लेख, आर्थिक बातम्या आणि शेअर बाजाराशी संबंधित अपडेट्स केवळ माहिती व शैक्षणिक उद्देशाने दिले जातात. याला वैयक्तिक आर्थिक सल्ला समजू नये.
पण एक गोष्ट नक्की! तुम्ही हे लेख केवळ वाचण्याऐवजी त्यातील माहिती समजून घेतली, वेगवेगळ्या पर्यायांचा अभ्यास केला आणि स्वतः विचार करून निर्णय घेतला, तर आर्थिक बाबतीत अधिक जागरूक आणि योग्य निर्णय घेण्यास नक्कीच सक्षम व्हाल.
आमचा उद्देश तुम्हाला काय खरेदी करावे किंवा कुठे गुंतवणूक करावी हे सांगणे नाही, तर आर्थिक निर्णय स्वतः घेता यावेत इतके सक्षम बनवणे हा आहे.
